Proteza sprzed 3000 lat

21 czerwca 2017, 12:53

W Sheikh 'Abd el-Qurna w pobliżu Luksoru znaleziono jedną z najstarszych znanych nam protez. Liczący niemal 3000 lat drewniany paluch został zbadany za pomocą mikroskopu, aparatu rentgenowskiego oraz tomografu komputerowego



Jedzenie padliny uczyniło nas ludźmi?

22 października 2025, 10:29

Nauka wciąż nie rozstrzygnęła kwestii wyewoluowania dużego mózgu u człowieka. Organ ten wymaga sporych ilości energii, powstaje więc pytanie, skąd energia ta pochodziła, jaki rodzaj żywności nam ją zapewniał. Od dawna mówi się, że przełomowym momentem było opanowanie ognia i obróbka cieplna pożywienia, głównie mięsa. Niedawno jednak pojawiły się wyniki badań wskazujące, że to fermentacja, a nie ogień, umożliwiły powstanie dużego mózgu u Homo. Teraz badacze z Hiszpanii wskazują, że jeśli rzeczywiście ludźmi staliśmy się dzięki jedzeniu mięsa, to dużą rolę w tym odegrała padlina.


Powstała najdłuższa i najbardziej szczegółowa symulacja połączenia gwiazd neutronowych

3 czerwca 2025, 08:42

Najdłuższa i najbardziej szczegółowa w historii symulacja połączenia się dwóch gwiazd neutronowych pokazuje, jak powstają czarne dziury i rodzą się dżety. Autorami symulacji są członkowie międzynarodowego zespołu badawczego, na czele którego stali naukowcy z Instytutu Fizyki Grawitacyjnej im. Maxa Plancka. Jej stworzenie wymagało 130 milionów godzin pracy procesorów, a symulacja – tak szczegółowo, jak to możliwe – obrazuje to, co dzieje się w ciągu... 1,5 sekundy.


To nie świetliki, to lampiony

8 grudnia 2009, 09:51

W niedzielną noc na Plaży Karnawałowej w Dżakarcie w niebo wzbiło się ponad 10 tysięcy papierowych lampionów. Jak poinformowały indonezyjskie władze, w ten sposób pobito rekord świata.


Podgatunek pewnej bakterii aktywnie wspomaga rozwój raka jelita grubego

17 lipca 2017, 10:17

Podgatunek bakterii Streptococcus gallolyticus aktywnie wspomaga rozwój raka jelita grubego (ang. colorectal cancer, CRC).


Szerszeń azjatycki kontra żaba. Jak płaz radzi sobie z dużym owadem

8 grudnia 2025, 10:16

Największy na świecie szerszeń – Vespa mandirinia (szerszeń azjatycki) – straszy nas ostatnimi laty z sensacyjnych prasowych nagłówków. Jego użądlenie jest bardzo bolesne. Ten owad o budzących respekt rozmiarach ma jednak naturalnych wrogów. Nie wiadomo jednak było, czy zwierzęta polujące na szerszenia azjatyckiego potrafią uniknąć użądlenia, czy też są odporne na jego jad. Postanowił to sprawdzić Shinji Sugiura z Podyplomowej Szkoły Nauk Rolniczych w Kobe.


Polka pomogła odnaleźć wrak japońskiego niszczyciela Teruzuki

25 lipca 2025, 13:51

Nasza rodaczka, pochodząca z Gdańska kapitan Martyna Graban, i załoga okrętu badawczego Nautilus, na którym Graban jest I oficerem, odkryli wrak japońskiego niszczyciela Teruzuki (pol. Świecący Księżyc). Wrak został znaleziony na głębokości ponad 800 metrów u wybrzeży Guadalcanal, jednej z Wysp Salomona. Na jego ślad wpadł najpierw bezzałogowy nawodny pojazd DriX należący do University of New Hampshire, który prowadził zaawansowane mapowanie dna morskiego. Wtedy do akcji przystąpił E/V Nutilus, którego załoga, za pomocą zdalnie sterowanego pojazdu podwodnego, potwierdziła, że mamy do czynienia z wrakiem i go zidentyfikowała.


Jak lek z grzyba działa na nowotwór

29 grudnia 2009, 11:17

Naukowcy z Uniwersytetu w Nottingham odkryli, jak działa pierwszy pozyskiwany z dziko rosnących pasożytniczych grzybów lek przeciwnowotworowy. Rzadki kordyceps chiński (Cordyceps sinensis), zwany też maczużnikiem chińskim, pochodzi z Tybetu i atakuje gąsienice pewnego gatunku motyla. Brytyjczycy mają nadzieję, że dzięki ich badaniom lek stanie się skuteczniejszy i będzie użyteczny w leczeniu większej liczby nowotworów.


Zwyczaje żywieniowe wpływają na ochronę skóry przed słońcem

16 sierpnia 2017, 10:28

Odkrycia amerykańskich naukowców sugerują, że ludzie, którzy chcą się opalać, powinni unikać podjadania późną porą. W innym razie mogą być bardziej podatni np. na oparzenia słoneczne.


Nowo odkryta kometa z grupy Kreutza może dać spektakularne widowisko

9 lutego 2026, 12:33

Niecały miesiąc temu czterech francuskich astronomów-amatorów, korzystając ze zdalnie sterowanego teleskopu na pustyni Atacama, odkryło nieznaną dotychczas kometę. Na początku kwietnia, o ile kometa przetrwa swoje peryhelium (punkt, w którym znajdzie się najbliżej Słońca), możemy być świadkiem niezwykłego widowiska na niebie. Kometa należy bowiem do grupy Kreutza, której przedstawicielki niejednokrotnie zyskiwały sławę jako świetnie widoczne spektakularne komety.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk